2024-02-10 16:49:24
It is not only Dutch farmers who are protesting. Farmers all over Europe are blocking the road. The reason seems different everywhere. What is going on?
“Als je kijkt naar de boerenprotesten in Europa en wat de druppel is die de emmer deed overlopen, dan lijken de verschillen heel groot”, zegt Bjørn van den Boom, woordvoerder van de Land- en Tuinbouworganisatie (LTO). “Maar als je kijkt naar waarom de emmer al zo vol is, dan denken de boeren daar hetzelfde over.”
Alleen in Nederland en België is het stikstofbeleid de boosdoener. In Frankrijk en Duitsland draait het bijvoorbeeld om het schrappen van de korting op de dieselbelasting. In andere landen gaat het vaak om de hoge kosten, en de EU-subsidies en regelgeving. De boeren in buurlanden van Oekraïne protesteren om de import van goedkoop graan tegen te houden. Maar ondanks de uiteenlopende redenen hebben de boeren één ding gemeen: ze staan allemaal onder druk.
Boeren zien een opeenstapeling van regelgeving op zich afkomen vanuit de EU, vertelt de woordvoerder van de LTO. “Terwijl een Europese landbouw- of voedselvisie ontbreekt.” Dat de boeren zich daar zorgen over maken, is volgens de land- en tuinbouworganisatie gegrond. Volgens de LTO is geen enkel boerenbedrijf in staat de landbouwtransitie te doorstaan met het huidige EU-beleid. “En dan hebben we het alleen over de plannen die er nu liggen”, zegt Van den Boom.
Volgens Niels Debonne, geograaf bij het Instituut voor Milieuvraagstukken aan de Vrije Universiteit Amsterdam, is het grote probleem dat het beleid van de EU zich altijd alleen op de boeren richt. “Hoewel boeren vooral kwaad zijn op de overheid en de EU, is er een heel web van machthebbenden dat invloed heeft op de situatie van de boeren. In dat web zijn de boeren eigenlijk de zwakste schakel”, zegt Debonne.
Het EU-beleid kan beter de hele keten aan banden leggen, benadrukt de geograaf. Grote spelers zoals banken, supermarktketens en pesticide- en kunstmestbedrijven worden amper gereguleerd, terwijl die het meeste geld verdienen in de landbouwsector.
Verkiezingen in zicht
Dat de boeren juist nu de straat opgaan, is ook omdat de Europese verkiezingen weer voor de deur staan. “Veel boeren zijn bang voor meer groen beleid”, zegt Debonne. “Europa eist dat je je aan allerlei voorwaarden houdt als je subsidie wil. Hoewel die voorwaarden niet per se heel streng zijn, zijn veel van die regels niet fijn voor boeren. En ze zijn bang dat er nog veel van dat soort regels bij komen na de verkiezingen.”
Debonne benadrukt dat de groene maatregelen geen ‘pestmaatregelen’ zijn van de EU. “Er is geen enkele manier om de planeet leefbaar te houden zonder maatregelen te nemen.” Stoppen met het groene beleid is daarom kortzichtig, benadrukt hij.
En het is ook geen oplossing voor de boeren zelf. Het landbouwkundig potentieel in Europa neemt af door klimaatverandering, zegt de LTO. “Maar als we eten willen blijven verbouwen in Europa, zal het beleid antwoord moeten geven op de vraag: hoe gaan we daar in de toekomst voor zorgen?” Die vraag wordt in het huidige beleid niet beantwoord, zegt de organisatie.
Protest werpt vruchten af
Het feit dat de boeren nu allemaal gaan protesteren is ook gedeeltelijk kopieergedrag, zegt Debonne. “Mensen zien dat het werkt.” Tijdens de protesten in Frankrijk stelde de Franse president Emmanuel Macron voor een EU-regel over braakliggende grond af te schaffen. Een paar weken later schafte Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie, de regel ook echt af.
“Dat laat zien dat over het beleid dus tóch valt te praten”, zegt Van den Boom. “Onder druk wordt alles vloeibaar. Daarnaast zorgen de protesten ervoor dat de toekomst van de landbouw op de EU-agenda komt te staan. Ook dat is belangrijk.”
Ook een EU-plan om het gebruik van pesticiden voor 2030 te halveren is inmiddels van tafel, omdat het te veel verzet oproept in de agrarische sector. “Maar de vraag is maar net wie wint als zo’n plan niet doorgaat. Als je het mij vraagt, zijn dat grote bedrijven als Bayer, die pesticiden verkopen. Niet de boeren, want die worden zelf alleen maar ziek van die middelen”, zegt Debonne.
1707617088
#European #farmers #protests #nitrogen #Economy
