Ultralopen wordt almaar populairder. Een analyse door een wetenschappelijk team van de Vrije Universiteit Brussel (VUB), dat voorafgaand aan, gedurende en na afloop van de Legends Backyard Ultra in Kasterlee zowel cognitieve als fysiologische statistieken bijhield van twaalf ultralopers, bevestigt deze trend. Hoewel de definitieve uitkomsten ten tijde van deze publicatie nog niet beschikbaar waren, kon professor De Pauw al wel enkele voorlopige conclusies delen. We bespraken die samen met Karel Sabbe. De achtereenvolgende voltooiing van de Barkleys Marathon en het vestigen van een FKT op een iconisch wandelpad in Nieuw-Zeeland leverden Sabbe bovendien de titel op van covermodel voor de trailspecial van RunningBE in 2025.
Cardiovasculaire baselines en hormonale onbalans onder extreme belasting
Doe dan eerst een inspanningstest,” zegt De Pauw, waarbij hij benadrukt dat personen hun cardiovasculaire capaciteit moeten verifiëren via gestructureerde klinische inspanningstests voordat ze overgaan van standaard marathons naar ultra-afstanden.
De metabolische belasting gaat diep in het endocriene systeem. Langdurige inspanning veroorzaakt systemische hormonale veranderingen, met name een onbalans bij testosteron en veranderingen in kernbloedwaarden zoals hematocriet, hemoglobine en ijzer. Sabbe ervoer deze fluctuaties persoonlijk na de Appalachian Trail in 2018, waarbij latere medische panelen anormale stijgingen in ijzer en testosteron toonden, wat normaal gesproken directe spoedbehandeling zou veroorzaaken als het zonder context werd geverifieerd.
Maag- en darmproblemen en metabole strategieën op de baan
Maag- en darmproblemen blijven een primaire oorzaak van raceafvallen. Tijdens hoge intensiteitsuitdagingen trekt spierperfusie bloed weg van de viscerale organen, wat ernstige maag- en darmstress veroorzaakt. Sabbe bestrijdt dit door zijn darmen te trainen via gerichte vastendagen en hoge belastingsvoedingsoefeningen, met een inname van 250 tot 350 kilocalorieën per uur, ondanks de eetlustverlies veroorzaakt door snelle suikerstank.
| Metric / Factor | Marathon Lopen | Ultralopen |
|---|---|---|
| Gemiddeld Atleetgewicht | Ongeveer 60 kg | 75 tot 80 kg (versterkte spieren en vetmassa) |
| Primair Energiebron | Glycogeen | Glycogeen dat dynamisch overschakelt naar vetten over tijd |
| Cognitieve Degradatieprofiel | Laag tot matige vermoeidheid | Ernstige informatieverwerkingssvertragingen, tijdelijke IQ-afname |
Neurologische Vermoeidheid en Cognitieve Vermindering
Slaapproblemen fungeren als primaire katalysator voor cognitieve verminderde prestaties tijdens multi-daagse races. Tijdens de Barkley Marathons, waarin Sabbe drie opvolgende nachten zonder slaap doorbracht, leidde cumulatieve vermoeidheid tot ernstige verminderde cognitieve doorvoer, tijdelijk verlaagde probleemoplossingscapaciteit terwijl procedurele uitvoering onvermijdelijk was.
De Pauw merkt op dat informatieverwerking in bepaalde hersengebieden zich perceptueel vertraagt wanneer atleten hun absolute fysieke grenzen overschrijden. Toch blijkt psychologische weerbaarheid vaak fysieke falen te overwinnen in de laatste fasen van evenementen zoals Backyard Ultras, waar mentale metrieken de spiercapaciteit overwinnen met een gerapporteerd 90-10-verhouding.
Langtermijngezondheidseffecten en de twee-evenementenregel
Hoewel de acute stress op organen en gewrichten groot is, levert huidige medische tracking geen definitieve bewijs dat ultralopen inherent nadelig is over decennia. Gewichtdragende lichaamsbeweging activeert botdichtheid – biedend duidelijke structurele voordelen ten opzichte van niet-gewichtdragende disciplines zoals professioneel wielrennen. Om fysiologische balans te handhaven, adviseert De Pauw het deelname te beperken tot twee ultralopen per kalenderjaar, waardoor het lichaam voldoende hersteltijd heeft om hormonale en spierbot-homeostase te herstellen.
